Wróć

Autoklaw - co to jest i jak dziala?

Autoklawy są to urządzenia, które należą do grupy sterylizatorów parowych, gdyż procesy zachodzące w ich komorach odbywają się dzięki obecności ciepła oraz wody. Użycie autoklawu to jeden z najlepszych sposobów na sterylizację, czy w laboratorium, czy w gabinetach lekarskich, odnowy biologicznej, kosmetycznym czy fryzjerskim. 

Zasada działania autoklawu polega na tym, iż rozgrzana do wysokiej temperatury komora zamienia wodę znajdującą się we wnętrzu w parę wodną, która dokładnie penetruje narzędzia i inne elementy jakie poddawane są procesowi sterylizacji.

Autoklawy są również szeroko stosowane podczas obróbki żywności, co pozwala uzyskać wysoką jałowość produktów żywnościowych. Przy normalnym ciśnieniu atmosferycznym temperatura wrzenia wody jest ograniczona do 100°C, w przypadku autoklawów ciśnienie wewnątrz zamkniętego szczelnie układu powoduje, iż woda wrze w znacznie niższej temperaturze, co pozwala na zachowanie właściwych warunków do przeprowadzenia procesu sterylizacji. Ciśnienie w autoklawie regulowane jest za pomocą automatycznego zaworu ciśnieniowego, w ten sposób, aby nie doprowadzić do powstania niebezpiecznego dla otoczenia ciśnienia i aby nie spowodować wybuchu. Pokrywa autoklawu wykonana jest z grubościennego materiału i bardzo dokładnie się zamyka i tworzy mocne i szczelne połączenie. Urządzenia wyposażone są w termometr i manometr, które wskazują aktualne warunki panujące wewnątrz układu. Niektóre z dostępnych dostępnych modeli posiadają automatyczny system poboru wody do wytwornicy pary, taki system często sprzężony jest ze stacją uzdatniania wody. Woda używana w autoklawie nie powinna być zanieczyszczona i nie powinna powodować ryzyka zakamienienia układu autoklawu. 

Autoklawy dostępne na rynku występują w postaci poziomych lub pionowych urządzeń - podział ten jest umowny ze względu na sposób otwierania drzwi urządzenia:
 
Autoklawy poziome posiadają otwierane w poziomie drzwiczki, a wewnątrz znajduje się zwykle stelaż wykonany ze stali nierdzewnej służący do umieszczania różnej zawartości – zwykle są to tace z narzędziami.

Autoklawy pionowe otwierane są „do góry”, a zawartość przeznaczoną do sterylizacji wkłada się w nich w specjalnie skonstruowanych pojemnikach wykonanych ze stalowej siatki (wiaderkach lub kubełkach), zapewniających swobodny dostęp pary wodnej do każdego miejsca w obrębie ułożonych tam elementów.

Właściwy przebieg procesu sterylizacji jest niezwykle istotny i powinien być odpowiednio dokumentowany. W przypadku, gdyby podczas sterylizacji nastąpiło jakieś zakłócenie np. brak prądu, w takim przypadku narzędzia i inne elementy mogą nie zostać prawidłowo wysterylizowane i mogą  stanowić zagrożenie dla zdrowia. Aby mieć pewność prawidłowego przebiegu procesu sterylizacji dodatkowo zaleca się specjalne testy wskaźnikowe które posiadają atramentowy wskaźnik, który aktywuje się przy procesie sterylizacji parą wodną w temperaturze 121ºC i 134ºC i pod wpływem pary wodnej zmienia zabarwienie z jasnobeżowego na czarne. Zmiana koloru paska testowego wskazuje na prawidłowy przebieg procesu sterylizacji.  Pakiet przygotowanych do autoklawowania narzędzi umieszczony jest w specjalnym papierowym rękawie w którym umieszcza się papierek testowy. Rękawy wykonane są z wysokiej jakości przezroczystego laminatu foliowego o różnym zabarwieniu, który jest odporny na rozerwanie, a pozwala również na łatwą identyfikację zawartości. Możliwość aseptycznego, bezpyłowego otwarcia rękawa gwarantuje bezpieczeństwo nawet na bloku operacyjnym.